Question 1

Czym zajmuje się psycholog Bogdan Mizerski?

Accepted Answer

Bogdan Mizerski jest psychologiem i diagnostą specjalizującym się w ADHD, ASD oraz funkcjach wykonawczych. W swojej pracy łączy podejście poznawczo-behawioralne z rzetelną diagnozą testową, obejmującą MOXO, Conners, DIVA, AQ, SCID oraz ASRS. Pracuje z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi.

Question 2

Jak wygląda proces diagnozy ADHD lub ASD?

Accepted Answer

Diagnoza jest procesem wieloetapowym. Obejmuje wywiad kliniczny, analizę funkcjonowania, testy psychologiczne i omówienie wyników. W diagnozie ADHD wykorzystywane są m.in. DIVA, MOXO, Conners i ASRS. W diagnozie ASD – AQ, ASRS®, Bineta, wywiad rozwojowy oraz obserwacja kliniczna.

Question 3

Czy diagnoza może dotyczyć również dorosłych?

Accepted Answer

Tak. Diagnoza ADHD i ASD u dorosłych jest możliwa i często bardzo potrzebna. W dorosłości objawy przyjmują inną formę niż u dzieci, dlatego kluczowe są narzędzia takie jak DIVA, ASRS, MOXO oraz szczegółowy wywiad dotyczący dzieciństwa i aktualnego funkcjonowania.

Question 4

Na czym polega podejście poznawczo-behawioralne w pracy psychologa?

Accepted Answer

Podejście poznawczo-behawioralne (CBT) skupia się na zależności między myślami, emocjami i zachowaniami. Pozwala zrozumieć, skąd biorą się trudności, oraz wypracować konkretne strategie poprawy funkcjonowania — zarówno w obszarze emocji, jak i organizacji, uważności czy komunikacji.

Question 5

Z jakimi trudnościami najczęściej zgłaszają się klienci?

Accepted Answer

Najczęściej są to: trudności w koncentracji, nadmierna impulsywność, przeciążenie bodźcami, problemy wykonawcze, wybuchy emocjonalne, trudności społeczne, niska samoocena, trudności szkolne oraz objawy sugerujące ADHD lub ASD.

Question 6

Czy testy takie jak MOXO lub Conners są obowiązkowe?

Accepted Answer

Nie każde narzędzie jest konieczne w każdym przypadku, ale testy znacząco zwiększają precyzję diagnozy. MOXO pomaga ocenić uwagę i funkcje wykonawcze, Conners wskazuje profil objawów ADHD, a DIVA pozwala ocenić obraz objawów w dzieciństwie i dorosłości. Dobór narzędzi zależy od indywidualnej sytuacji.

Question 7

Czy można przygotować się do diagnozy ADHD lub ASD?

Accepted Answer

Tak — warto zebrać informacje o dzieciństwie, środowisku szkolnym, wcześniejszych opiniach, zachowaniach w domu, problemach wykonawczych, typowych reakcjach emocjonalnych oraz strategiach, które działają lub nie działają. Ważne jest również, aby być wyspanym i unikać nadmiaru stymulantów przed testami.

Question 8

Dlaczego osoby z ADHD i ASD doświadczają przeciążenia?

Accepted Answer

Przeciążenie emocjonalne lub sensoryczne wynika z tego, że układ nerwowy jest mniej selektywny w filtrowaniu bodźców. Powoduje to szybki wzrost napięcia, trudność w kontrolowaniu impulsów i problemy z przetwarzaniem informacji. Wsparcie obejmuje m.in. przerwy sensoryczne, strukturyzację dnia i strategie regulacji emocji.

Question 9

Czy diagnoza pomaga w codziennym funkcjonowaniu?

Accepted Answer

Tak. Dobrze przeprowadzona diagnoza pozwala zrozumieć mechanizmy trudności, dobrać skuteczne strategie, uniknąć błędnych interpretacji oraz otworzyć drogę do terapii, wsparcia szkolnego lub środowiskowego. Daje też ulgę — pokazuje, że nie "coś jest nie tak", lecz że mózg działa inaczej.

Question 10

Czy można pracować nad funkcjami wykonawczymi?

Accepted Answer

Tak. Funkcje wykonawcze można wzmacniać poprzez rutyny, wizualne podpowiedzi, planowanie małymi krokami, zewnętrzną strukturę, techniki regulacji emocji i budowanie sprawdzonych nawyków. To proces, który znacznie poprawia funkcjonowanie dzieci, młodzieży i dorosłych.

Question 11

Czy ADHD u dorosłych wygląda tak samo jak u dzieci?

Accepted Answer

Nie. W dorosłości objawy ADHD często stają się bardziej „wewnętrzne”. Zamiast nadruchliwości częściej pojawia się napięcie wewnętrzne, gonitwa myśli, trudności z organizacją, przeciążenie odpowiedzialnością oraz obniżona tolerancja na stres. Impulsywność może przyjmować formę szybkiego podejmowania decyzji, trudności w zatrzymaniu reakcji lub impulsywnego jedzenia i kompulsywnych zakupów.

Question 12

Jak wygląda ASD u dorosłych?

Accepted Answer

ASD u dorosłych często objawia się trudnościami społecznymi, nadwrażliwością sensoryczną, silną potrzebą rutyny, dosłownością językową, uczuciem wyczerpania po kontaktach społecznych oraz koniecznością „maskowania”. Maskowanie to strategia dopasowywania się do norm społecznych kosztem dużego wysiłku emocjonalnego — prowadzi do przeciążenia i wyczerpania.

Question 13

Dlaczego dorośli z ADHD i ASD tak łatwo się przeciążają?

Accepted Answer

Układ nerwowy neuroatypowych osób szybciej osiąga stan pobudzenia i trudniej wraca do równowagi. Przeciążenie pojawia się, gdy bodźców jest zbyt dużo — hałas, multitasking, presja czasu, oczekiwania społeczne, nagromadzone obowiązki. Przeciążenie może prowadzić do meltdownu (wybuchu) lub shutdownu (wycofania).

Question 14

Czy dorosły z ADHD lub ASD może funkcjonować niezależnie?

Accepted Answer

Tak. Wiele dorosłych osób z ADHD i ASD prowadzi samodzielne i satysfakcjonujące życie. Kluczowe jest poznanie swojego profilu mocnych stron i trudności, uczenie się strategii wykonawczych, zarządzanie energią, a czasem wprowadzenie dostosowań w pracy lub organizacji dnia.

Question 15

Dlaczego dorosłe osoby z ADHD mają trudności z organizacją?

Accepted Answer

Organizacja jest elementem funkcji wykonawczych, które w ADHD są osłabione. Oznacza to trudność w planowaniu, rozpoczynaniu zadań, utrzymaniu kierunku działania i doprowadzaniu do końca. Bardzo pomagają: checklisty, wizualne podpowiedzi, planowanie tygodniowe, zasada małych kroków i strukturyzacja dnia.

Question 16

Dlaczego dorośli z ASD męczą się kontaktami społecznymi?

Accepted Answer

Kontakty społeczne wymagają od osób w spektrum intensywnej analizy — odczytywania sygnałów niewerbalnych, zmiany tempa rozmowy, dostosowania mimiki i tonu głosu. To wysiłek, który u neurotypowych osób dzieje się automatycznie. Dlatego po spotkaniach często pojawia się zmęczenie, a niekiedy potrzeba samotności.

Question 17

Czy dorosły z ADHD lub ASD może mieć trudności w relacjach?

Accepted Answer

Tak, ale trudności te wynikają z różnic w przetwarzaniu informacji, regulacji emocji i funkcjonowaniu wykonawczym, a nie z braku chęci. W relacjach pomagają: jasna komunikacja, przewidywalność, otwarte rozmowy o granicach, podział obowiązków, zewnętrzne narzędzia do organizacji oraz dbałość o regenerację.

Question 18

Czy ADHD i ASD mogą wpływać na pracę zawodową?

Accepted Answer

Tak. Mogą powodować trudności z zarządzaniem czasem, komunikacją, konfliktem, koncentracją, elastycznością i pracą w hałaśliwym środowisku. Z drugiej strony osoby z ADHD i ASD mają ogromne atuty — kreatywność, specjalizację, analityczne myślenie, dokładność, zaangażowanie. Odpowiednie środowisko pracy pozwala im rozkwitnąć.

Question 19

Czy dorośli mogą poprawić regulację emocji?

Accepted Answer

Tak. Regulacja emocji jest umiejętnością, którą można rozwijać. Wspierają ją: techniki oddechowe, monitorowanie sygnałów z ciała, budowanie rutyn, świadome przerwy, zmniejszanie bodźców oraz praca nad przekonaniami. Znaczenie ma również dbanie o sen, poziom stresu i regenerację.

Question 20

Czy diagnoza w dorosłości ma sens?

Accepted Answer

Tak — bardzo duży. Wyjaśnia dotychczasowe trudności, usuwa poczucie winy i „bycia innym bez powodu”. Pozwala zrozumieć, jak działa mózg, dobrać strategie, poprawić relacje, zbudować poczucie własnej wartości i uzyskać realne wsparcie. Diagnoza to nie etykieta, lecz mapa potrzeb.

Question 21